Het IJsselmeer, het grootste zoetwatergebied van Europa. Nederlands grootste verblijfplaats van vogels, internationaal als Wetland erkend en tevens Vogelrichtlijngebied, cultuurhistorisch erfgoed, een schitterend natuurgebied en... de enige nog open plek met vergezicht !
© MK-DATA 2011-2017
IJSSELMEERVERENIGING
Home De Vereniging Nieuws Algemeen Contact Het IJsselmeergebied Zoeken

1972 - 2017 - al 45 jaar !

08-09-2013 - Ruim baan voor vis door de Afsluitdijk
Rijkswaterstaat neemt maatregelen om te zorgen voor een betere vispasseerbaarheid van de Afsluitdijk. Dit moet bijdragen aan een gevarieerdere visstand in het IJsselmeer en de omringende wateren. Daarvoor zijn maatregelen nodig, zoals visvriendelijk sluisbeheer van de bestaande sluizencomplexen, de aanleg van een vispassage bij Den Oever en zoutwaterafvoersystemen bij de Afsluitdijk.
In Nederland werken we al lang aan waterkwaliteit’, vertelt Marianne Greijdanus, omgevingsmanager bij Rijkswaterstaat. ‘We proberen vervuilende stoffen, zoals fosfaten en stikstof, uit het water te halen. Vanaf de jaren ’70 van de vorige eeuw hebben we een flinke slag gemaakt, vooral dankzij rioolwaterzuiveringsinstallaties en wetgeving. De Kaderrichtlijn Water stelt dat alle wateren in 2015 een goede ecologische kwaliteit moeten hebben. Daar hoort ook een gevarieerde visstand bij.’ Obstakel Voor vismigratie - trekvissen die van zout naar zoet water wil zwemmen, maar ook andersom - vormt de Afsluitdijk een obstakel. Greijdanus: ‘Migratie vanuit het IJsselmeer naar de Waddenzee lukt nog wel, want er wordt regelmatig gespuid. Maar andersom is lastig. Sterke vissen, zoals zalm en zeeforel, kunnen nog wel tegen de spuistroom in zwemmen. Maar de kleinere vissen, zoals glasaal en spiering, redden het niet. Daar moet iets aan gedaan worden.’ Vispassage Een mogelijke oplossing is een vispassage bij Den Oever. ‘Daar ligt het complex van de Stevinsluizen met een voorhaven. In deze haven bevindt zich een lokstroom met zoet water, waar de vissen op afkomen. Door een vispassage aan te leggen, kunnen de kleinere vissen die niet tegen de sterke spuistroom in kunnen zwemmen toch in het IJsselmeer komen’,  zegt Greijdanus.
Visvriendelijk sluisbeheer Visvriendelijk sluisbeheer, het begrip is al gevallen. Bauke de Witte, adviseur waterbeheer bij Rijkswaterstaat, licht het principe toe. Het gaat erom de sluizen zodanig te bedienen dat deze aansluit op het trekgedrag van vissen, waardoor ze er gemakkelijk doorheen kunnen zwemmen. Dit is een kosteneffectieve maatregel. Onlangs zijn er bij het spuicomplex de Houtribsluizen - bij Lelystad, tussen het IJsselmeer en het Markermeer - met een sonar proeven uitgevoerd. Daaruit bleek dat door het alleen maar openzetten van 1 schuif (er zijn er 6 in totaal) er gemiddeld 1000 vissen per uur door de kolk zwommen.’ Tijdens de trek van vissen in het voor- en najaar en op het moment dat er scheepvaart plaatsvindt, kunnen er ook loze schuttingen met schutsluizen worden uitgevoerd, waarbij er geen schepen, maar wel grotere hoeveelheden vis passeren’, aldus De Witte. De inventarisatie van verschillende vormen van visvriendelijk sluisbeheer wordt op dit moment uitgevoerd. Zoutwaterafvoersystemen Om het visvriendelijk sluisbeheer ruimer te kunnen faciliteren worden er bij Den Oever en Kornwerderzand zoutwaterafvoersystemen aangelegd. Extra zout in het IJsselmeer is namelijk niet toegestaan. ‘Het IJsselmeer biedt drinkwater aan Noord-Holland en water aan de landbouw in verschillende provincies’, legt Greijdanus uit. “Bij één van de mogelijke vormen van het visvriendelijk sluisbeheer gaan de sluizen korte tijd wat eerder open. Daardoor stroomt wat zout water het IJsselmeer in. De zoutwaterafvoersystemen moeten ervoor zorgen dat het zoute water dat in het IJsselmeer terecht komt wordt teruggevoerd’. Planning Vanaf 11 september liggen de plannen voor de vispassage en de zoutwaterafvoersystemen ter inzage bij beide gemeentehuizen en bij Rijkswaterstaat. Begin oktober worden de varianten voor visvriendelijk sluisbeheer met de stakeholders besproken. Als alles volgens planning verloopt, wordt dit jaar een voorkeursvariant voor het visvriendelijk sluisbeheer gekozen. Deze variant wordt in het voor- en najaar van 2014 getest en in 2015 wordt de bediening aangepast. De zoutwaterafvoersystemen worden in het voorjaar van 2014 aangelegd. In het voorjaar van 2015 wordt de vispassage gerealiseerd. ‘In het kader van de Kaderrichtlijn Water moeten alle maatregelen eind december 2015 gereed zijn’, besluit Greijdanus.  BRON:  RWS